Doğa

Ağaçların Kütlelerinin Kaynağı Nedir?

Ağaçların Kütlelerinin Kaynağı Nedir? | Dünyadaki yaşam için çok önemli bir yere sahip olan ağaçlar, küresel ısınmaya karşı bir kalkan rolü oynar.

Dünyayı olumsuz etkileyen sera gazlarının etkileriyle mücadele etmeleri, bulundukları yerlerde bol oksijen sağlamaları ve insanlığın ihtiyacı olan birçok malzemenin ağaçlardan üretilmesi gibi nedenler ile çok değerlidir. Ağaçların birçok türü vardır. Bazı ağaçların kütleleri ise, oldukça geniştir. Özellikle izlediğimiz bazı belgesellerde tropikal ormanlarda dikkatimizi çeken sekoya gibi ağaçların bu geniş kütlelerinin kaynağını zaman zaman merak ederiz. Bu sorunun cevabını verebilmek için önce ağaçların nasıl bir yapıya sahip olduğunu bilmek gerekiyor.

Ağaçların Yapısı

Ağaçlar yapısının %50 ve bazen %80’lik bir kısmı karbondan oluşmaktadır. Ağaçlar sahip oldukları bu karbonu, yapraklarının fotosentez yaparken kullandıkları karbondioksitten alırlar. Daha sonra bu karbon, nükleik asit ve protein yapımında kullanılmaktadır. Ağaçlar bu özelliği ile dünya üzerinde karbonu en çok depolayabilen canlılardır. Çünkü ağaçların içermiş olduğu karbon seviyesi, tüm atmosferde bulunan karbon seviyesine eşittir. Ağaçların kütlesinin büyük miktarını oluşturan karbonun dışında ağaçlar, topraktan kökleri aracılığı ile aldıkları suyu ve besini de içerirler. Yani ağaçların kütlesini oluşturan maddelerin aynı zamanda bu su ve besin maddeleri de olduğu bilinmektedir.

Ağaçların Kütlesi 

Dünya üzerinde en geniş kütleye sahip olan ağaç, sekoya ağacıdır. Sekoya ağaçlarının anavatanı Kuzey Amerika’dır. Özellikle Amerika’nın California ve Nevada gibi bölgelerinde yetişen bu ağaç, hem boyunun uzunluğu hem de genişliği ile dikkat çekmektedir. Bu ağacın ağırlığı 5000 ton ve üzerine çıkabilmektedir. Uzunluğu ise, 90-100 metreye kadar varabilmektedir. En ilginç özelliği ise, bu boyutlarda olan bir sekoya ağacının büyümeye devam ediyor olmasıdır.

Bu ağaçların kütlesinin bu denli geniş olmalarında elbette ağacın türünün önemi büyüktür. Fakat bilim insanlarının ortaya attığı bir teze göre ağaçlar, son yıllarda tüm dünyadaki karbondioksit miktarının artması ile fotosentez verimini yükseltmektedir. Bu sayede ağaçlar çok daha fazla karbon miktarını kütlelerinde barındırmaktadır. Ancak havadaki karbondioksit miktarı artmış olsa bile topraktaki besinler, su ve güneş ışığı gibi etkenler ağaçların büyümesi ve depoladıkları karbonun miktarı üzerinde sınırlayıcı bir özellik göstermektedir.

Ağaçların Ulaşabileceği Yüksekliğin Bir Sınırı Var Mı?| Dünyadaki en uzun ağaç Kaliforniya Sekoya Ulusal Parkı’nda bulunmaktadır. Bu ağaç 130 metreye kadar uzayabilme özelliğine sahiptir. Şuanda bulunan en uzun ağaç 115,7 metre uzunluğundadır. Bu ağaç sahil sekoyası türünden olup, servigiller familyasındandır. Çoğunlukla 90 metre boya kadar ulaşabilmektedirler. Kırmızı ağaç olarak da bilinen bu ağaçların, ormanlarında gerçekleştirilen araştırmalara göre 130 metre üzerinde uzayan hiçbir ağaca rastlanamamıştır. Bilim adamlarının bu ağaçlar üzerinde sürdürmüş oldukları çalışmalarda bu ağaç türünün 130 metrenin üzerinde uzayamadığı belirlendi.

Bir Ağaç En Fazla Ne Kadar Uzayabilir? 

Bir ağacın çevresindeki ağaçların arasında varlığını sürdürebilmesi için daha fazla ışık almaya gayret etmesi gerekir. Bu ağaçların içgüdüsel hareketleri neticesinde boylarının uzamalarına sebebiyet verir.

Bir ağacın boyunu belirleyen faktörlerin arasında en önemli olanı ışıktır. Bunun peşinde besin ve su kaynaklarının bol olduğu yerlerde yetişen ağaçların boyları daha fazla uzamaktadır. Uygun çevre koşullarının varlığı halinde ağaçlar DNA’larında ki boy uzunluklarına erişebilmektedir. Ancak ağaçların erişebileceği en uzun boyu neyin belirlediği hala tam olarak bilinememektedir. Mekanik yıpranma neticesinde bir ağaç boyunun en fazla 120 metre civarında olacağı tahmin edilse de tarihte daha uzun ağaç türlerine rastlanmıştır.

Ağacın Uzunluğunu Sınırlandıran Şey Nedir?

Uzun olan ağaçların yapraklarına su taşıması daha da zor olacağı için yapraklardaki fotosentezin azalması ile uzamanın yavaşlayacağı ve duracağı üzerine görüşler vardır. Bir ağaç uzadıkça kütle çekim kuvveti nedeniyle yapraklardaki suyun oluşturmuş olduğu gerilim artar. Yapraklardaki su, büyüme esnasında buharlaşır. Köklerden gövdeye su çekilir. Bu su odunsu damarları boyunca yer çekimine ters yönde ilerler. Bu da damarlardaki gerilimi uzamayla beraber arttırır.

Toprağın yeterince nemli olması halinde bile suyun yapraklara ulaşabilmesi için var olan mesafenin uzaması, yapraklardaki büyümeyi yavaşlatır. Bununla orantılı olarak da fotosentez hızı da yavaşlar. Mekanik yıpranma göz ardı edilirse şu anki verilere göre bir ağacın uzayabileceği en uzun boy 120 metre ile 130 metre civarında değerlendirilmektedir. Hesaplanan bu değerler var olan ağaç verileriyle de uyumlu olması sebebiyle değer arz etmektedir. Bu araştırmalar ışığında var olan ağaç yapısıyla ağaçlar en fazla bu boylara kadar uzayabilmektedir.

Etiketler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı
Kapalı