Psikoloji

İnsanlarda Karakter Tipleri Kaç Türlü Karakter Vardır

İnsanlarda Karakter Tipleri | Karakter sınıflandırmasında temel bir ayrım dışa dönük ve içe dönük nitelemesine dayanır. Dışa dönük karakter açıktır, toplumsal ilişkiye hazırdır, her duruma kolayca uyum sağlar. Özellikle nesnel olgulardan etkilenir, coşkuya duyarlıdır, ama yüzeyseldir. Kendini tutma (ketleme) yönü zayıftır. İçe dönük karakter ise kapalıdır, düşüncelidir, toplumsal ilişkilerden kaçınır, savunma tutumu içindedir ve dış dünyadan çok kendi içine yöneliktir. Kuşkusuz bunların her ikisi de uç örneklerdir ve değişen ölçülerde birine ya da öbürüne yaklaşan pek çok ara tip vardır. Ünlü Alman psikiyatr Ernst Kretschmer‘in aşağıdaki tabloda gösterilen karakter sınıflandırmasında ise fiziksel yapı, kişilik özellikleri ve zihinsel bozukluklar arasında bağ kurulmaktadır.

İnsanlarda Karakter Tipleri

Bu sınıflandırmada başlıca üç tip vardır:

Uzun boylu, zayıf, denetimli ve olaylardan kopuk görünen astenik tip; vücut yapısı normal olan, dengeli, ama ne yapacağı önceden kestirilemeyen atletik tip ve kısa boylu, tıknaz yapılı, değişken ve dışa dönük olan piknik tip.

Gene bir başka sınıflandırmada ise her biri değişik alt tiplere ayrılan üç karakter tipinden söz edilir:

  • Kendini feda etmeye eğilimli karakter: Şefkat ve onaylanma gereksinimi içindedir. Bu gereksinimlerini karşılamak için her zaman saldırganlığını, rekabetçiliğini, hırslarını bastırmaya, kendini küçük ve değersiz görürken başkalarına hayranlık duymaya hazırdır.
  • Yayılmacı karakter: Hükmetme ve kendini yüceltme eğilimindedir. Kendinden emin, kuşkucu, kusursuzluk düşkünü, kinci ve kibirlidir.
  • Teslimiyetçi karakter: Sürekli bir katlanma, başkaldırı ya da iç dünyasını boşaltma yoluyla başkalarından, dünyadan, sorumluluk, yükümlülük ve zorlanmalardan kaçarak dengesine ulaşmaya çalışır.

Son derece etkin, hırslı, toplumsal kabul bekleyen bir annenin dertsiz tasasız, biraz yavaş bir çocuğu olduğunu düşünelim. Anne beklentilerine uymayan bu çocuk karşısında büyük olasılıkla düş kırıklığına uğrayacak, sabırsız davranacak, durumu kabul edemeyecektir. Çocuğun kaçınılmaz olarak bunları algılaması ise kişiliğini etkileyecek, suçluluk duymasına, başkalarına karşı kapalı biri olmasına yol açacaktır.

Çocuklarda Karakter Oluşumu

Çocuğun da bu özelliklerini kendi toplumsal ilişkilerine taşımasıyla sağlıksız döngü yinelenecektir. Kişilik gelişimi ne kadar sağlıklı ve normalse, bireyin yeni toplumsal ilişkilere açık olma şansı, gerçeğe uyum sağlama ve gerçeği kendine uydurma olanağı da o kadar fazladır. Gelişme sağlıksız olduğunda ise kişilik oluşumunu etkileyecek yeni deneyimlere açılma olasılığı daralır ve davranışları kaçınılmaz olarak güçlenen sağlıksız özellikler belirler. Karakter oluşumunda çevre etkilerinin deneysel yolla doğrulanması çok güçtür. Bununla birlikte çevrenin bunda çok önemli rol oynadığı kesindir. İnsan, Freud’un dediği gibi çocukluğunun ürünü olabilir, ama her büyüme ve oluşum süreci çevrenin, özellikle de çevredeki önemli kişilerin etkilerine açıktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir