Toplum

Türk Adıyla Kurulan İlk Devlet Hangisidir?

Tarihte Türk adıyla kurulan ilk devlet Göktürk(Köktürk) Devleti'dir. Köktürk devletinin tarih sahnesine çıkışı 542'li yıllardır. Köktürk devletinin kurucusu Çin kaynaklarına bakıldığında Bumin Kağan olarak görülür.

Köktürk Devletinin Kuruluşu

Bumin Kağan bir güç olarak ortaya çıkmasından bir süre sonra Çin ile resmi ilişkilere başlar. Fakat o senelerde Köktürkler Avarlara bağlıdırlar. Bumin Kağan bir yandan İpek Yolu ticaretiyle meşgulken diğer yandan da Avarlar'da ortaya çıkan Tölis isyanını bastırmıştır. Bu başarısı da birçok askerin ona bağlanmasına sebep olur.

Bumin Kağan 552 senesinde Avarlar üzerine yürür ve Avarları mağlup eder. Bu zaferden sonra Köktürk Kağanlığı tam bağımsızlığını elde etmiş olur. Yeni kurulmuş bu devletin batı kısmının yönetimini Bumin Kağan kardeşi İstemi'ye verir. Bumin Kağan öldükten sonra yerine Kara Kağan geçer, fakat hastalıktan dolayı fazla yaşayamaz ve yerine kardeşi Mukan Kağan geçer. Mukan Kağan ve İstemi devleti yirmi yıldan fazla idare ederler.

Mukan Kağan'ın önderliğinde devletin sınırları güneyde Çin Seddi'ne, kuzeyde Buz Denizi'ne, batıda ise Karadeniz'den doğuda Kore'ye kadar uzanır. Orta Asya'da büyük bir devlet haline gelir.

Devletin Yıkılışı

Mukan Kağan 572 senesinde ölünce yerine kardeşi Taspar ve ondan sonrasının olduğu bir döneme geçilir. Bu dönemde devletin güçlü önderi Mukan Kağan'ın yokluğunda taht kavgaları, içsel çekişmeler ve Çin entrikaları sonucunda devletin yönetiminde Çin etkin bir konuma gelir. Doğu Köktürk Kağanlığı taht kavgaları ve kişisel çekişmeler sonucu 630 yılında yıkılır ve kağan Çin'e gönderilir. 659 yılında ise Batı Köktürk Kağanlığı Çin tarafından işgal edilir ve bu kağanlık da tarihten silinir. Daha sonra ise Orhun Yazıtları'nda bahsedilen bu devletin yıkılışı ve 50 yıl süren Çin hakimiyeti başlar.

Köktürk Kağanlığı tarihte ilk kez Türk adıyla kurulan devlet olması sebebiyle genel kültür açısından da önemli bir bilgidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Reklam Engelleyici Algılandı

Sitemizde Google reklamları yayınlanmaktadır. Lütfen reklam engelleyicinizi kapatın.